Koronavirüs geçiren şahısların üzerinde yapılan genetik çalışmalar sonuçlarını verdi

koronavirus geciren sahislarin uzerinde yapilan genetik calismalar sonuclarini verdi cLhLzAPY

koronavirus geciren sahislarin uzerinde yapilan genetik calismalar sonuclarini verdi 0 q1njXgPw

Dünya genelinde çeşitli ülkelerdeki insanları üzerinde meydana getirilen araştırma, koronavirüs enfeksiyonunu görece olarak ağır geçirenlerin genetik dizilimine odaklandı.

Bilim insanları, çalışma ile kimlerin ağır hasta olacağını, kimlerin ise asemptomatik halde hastalığı geçireceğini de artık genlere bakarak öngörebilmenin mümkün hale gelebileceğini belirtti.

Araştırma, tüm dünyadan yaklaşık 50 genetik merkezi ve yüzlerce hastanenin iştiraki ile yürütülmekle birlitke Asya, Avrupa, Amerika, Avustralya ve Orta Doğu ülkelerinin yer aldığı ve “Covid İnsan Genetiği Konsorsiyumu” olarak da isimlendirilen çok uluslu araştırmanın idare konseyi üyeliğini Bilkent Üniversitesi Fen Fakültesi Dekanı, Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) Üyesi Prof. Dr. Tayfun Özçelik yaparken ana grubun klinisyenleri ortasında Sıhhat Bilimleri Üniversitesinden Prof. Dr. Kadriye Kart Yaşar, Prof. Dr. Nevin Hatipoğlu, Dr. Sevtap Şenoğlu ve Dr. Şemsi Parıltı Karabela yer aldı.

COVİD-19

koronavirus geciren sahislarin uzerinde yapilan genetik calismalar sonuclarini verdi 1 vrnXNiZq

Tayfun Özçelik, çalışmaya ait yaptığı açıklamada, koronavirüsün bilhassa 65 yaş üstünde tehlikeli boyutlara varabildiğini, 50 yaş altındakilerde de ağır seyredebildiğini, bunun nedenini bütün dünyanın merak ettiğini lisana getirdi.

Bağışıklık sistemini oluşturan hücrelerin bedenle olan haberleşmesinde yer alan genlerde bozukluklar olabileceği hipotezinden yola çıktıklarını anlatan Özçelik, Türkiye’den 60, dünyadan 600 olmak üzere toplam 650 ağır COVID-19 hastasının genomlarını incelediklerini anlattı.

Tip 1 interferon

koronavirus geciren sahislarin uzerinde yapilan genetik calismalar sonuclarini verdi 2 BJqBjpSf

Dr. Tayfun Özçelik, enfeksiyona ağır yakalanan bireylerin, interferon sinyal mesaj yolunda yer alan genlerinde doğuştan gelen mutasyonları tespit ettiklerini, bu nedenle de bedende antikor oluşumunun sekteye uğradığını ortaya çıkardıklarını belirterek ”Hastalığı ağır geçirenlerde bedeni virüslerden koruyan ve 17 proteinden oluşan tip I interferon bulunmadığı tespit edildi. Böylelikle hayatı tehdit eden ağır COVID-19 hastalığının genetik ve immünolojik nedenleri keşfedilmiş oldu.” tabirlerini kullandı.

Araştırmada, ağır COVID-19 hastalarının yüzde 10’undan fazlasında antikorlarının virüsü değil, bağışıklık sisteminin kendisini  ( otoimmün ) hedeflediği ortaya çıktı. Yeniden ağır COVID-19 hastalarının yaklaşık yüzde 4’ünde doğuştan gelen genetik mutasyonların olduğu gösterildi. Her iki durumda da temel sistemin tıpkı olduğu tespit edildi.

Bu araştırma ile birinci defa, hayatı tehdit eden COVID-19’un tip I interferon sinyal ağının bozulmasından kaynaklandığının ortaya çıktığını bildiren Özçelik, “Kimlerin ağır hasta olacağı, kimlerin ise asemptomatik halde hastalığı geçireceğini de artık genlere bakarak öngörebileceğiz. Bunun için tüm dünyada genetik testlerin yapılması gündeme geliyor.” sözlerini kullandı.

Konsorsiyumun her hafta toplantı yaptığına işaret eden Özçelik, “Geçen pazartesi yapılan toplantıda alınan karar, ‘şu anda dünyada COVID tedavisi klinik incelemelerinde var olan hastalara beta interferon üzere casusları vermeye başlayalım mı?’ tarafında. Tedavilerde etik konsey müsaadeleri kıymetli bir safhayı oluşturuyor. Bu müsaadelerin alınmaya başlamasıyla ilgili adımlar atılmaya başlamış bulunuyor. Bu casusların kullanılması kurtarıcı olabilir mi? Konsorsiyumun öncelikli çalışması bunun üzerine ağırlaşmıştır.” halinde konuştu..

Konsorsiyumun eş başkanlığını yürüten Rockefeller Üniversitesi öğretim üyesi Profesör Jean-Laurent Casanova ve ABD Ulusal Sıhhat Enstitüsü araştırmacısı Dr. Helen Su ise “Bu araştırmanın sonunda Covid-19 moleküler temelleri en kapsamlı formda anlaşılan bulaşıcı hastalık haline geldi ve ağır hastaların yaklaşık yüzde 15’inde nedensel bağlantı kurulmuş oldu.” bilgilerini verdi.

Genetik

koronavirus geciren sahislarin uzerinde yapilan genetik calismalar sonuclarini verdi 3 VKnwht4L

Özçelik’in verdiği bilgilere nazaran, koronavirüsün insanları farklı halde etkilemesinin nedeni bir bilmece üzere karmaşık bir durum. Virüs, kimi insanlarda semptom göstermiyor ve kısa müddette atlatılıyor, kimilerinde birkaç gün içinde öldürücü bir tablo ile sonuçlanabiliyor.

Konsorsiyum, 2020 yılının Şubat ayından itibaren binlerce COVID-19 hastasının genetik yapısını inceleyerek klinik farklılıkların moleküler temellerini araştırmaya başladı.

Araştırmanın bir kolunda ağır pnömoni ile seyreden ve %14’ü kaybedilmiş 650 COVID-19 hastasının kan örnekleri genetik incelemeye alındı. Denetim olarak ise hastalığı asemptomatik yahut hafif geçiren 530 birey incelendi. Birinci basamakta bedenin influenza virüsüne karşı cevabında kritik kıymete sahip olduğu bilinen 13 genin DNA dizisi iki küme ortasında karşılaştırıldı. Bu genlerin tip I interferon cevabını düzenleyen genler olduğu biliniyordu.

Hastalığı ağır geçiren bireylerin manalı bir kısmının bu 13 gende ender görülen mutasyonları taşıdıkları ve yüzde 3’ten fazlasının ise fonksiyonel bir tekrar sahip olmadığı anlaşıldı. Bunun üstüne yapılan hücre biyolojisi incelemeleri ile kelam konusu hastaların, COVID-19’a karşı tip I interferonu hiç üretmedikleri saptandı.

Doğuştan gelen bağışıklığın bir kesimi olan moleküller olan interferonlar, bilhassa virüslere karşı hücrenin süratli cevabında değerli misyonlar alıyorlar. İnterferon tip I yol ağını etkileyen mutasyonlara sahip insan fibroblast hücrelerinde yapılan incelemeler, bu hücrelerin koronavirüse karşı daha hassas olduklarını ve karşı gelemeyerek öldüklerini gösterdi.

Otoimmünite

koronavirus geciren sahislarin uzerinde yapilan genetik calismalar sonuclarini verdi 4 996FgsSW

Araştırmanın bir sonraki basamağında otoantikor üretiminin COVID-19 için de geçerli bir senaryo olup olmadığı sorusuna cevap arandı.

COVID-19’a bağlı olup hayatı tehdit edici seviyede pnömoni ( zatürre ) görülen 987 hastanın %10’undan fazlasında enfeksiyonun başlangıç basamağında interferonlara karşı otoantikorların gelişmiş olduğu tespit edildi. Bu hastaların yüzde 95’inin erkek olduğu belirtiliyor.

Biyokimyasal deneyler bu otoantikorların interferon tip I aktifliğini bozduğunu teyit etmekle birlikte birtakım durumlarda otoantikorların enfeksiyon öncesinde hastanın kanında tespit edilebilirken kimilerinde bunların enfeksiyonun erken safhasında ve bağışıklık sistemi şimdi bir karşılık vermemişken mevcut olduğu belirtiliyor.

Yeni araştırma Science mecmuasında yayımlandı.

Kaynakça https://www.trthaber.com/haber/koronavirus/koronavirusu-agir-gecirenlerin-genetik-sifresi-cozuldu-520071.html https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32972995/ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32558485/

Sıradaki içerik:

Koronavirüs geçiren şahısların üzerinde yapılan genetik çalışmalar sonuçlarını verdi