Günümüz uçak motoru teknolojilerinin olumlu taraflarını harmanlayan motor: Open Rotor

gunumuz ucak motoru teknolojilerinin olumlu taraflarini harmanlayan motor open rotor 3j6VtSO1

gunumuz ucak motoru teknolojilerinin olumlu taraflarini harmanlayan motor open rotor 0 kCsCnIKC

Havacılık dalı, iklim değişikliğine olumsuz manada katkı yapan oyuncuların başında gelmekte. Sivil havacılık dalında kullanılan yolcu uçaklarının hem yakıt tüketimi hem de emisyon oranları olarak yaptığı olumsuz katkıyı azaltmak ismine uzun bir müddettir önemli çalışmalar yapılmakta. Bu çalışmalardan biri de propfan ya da günümüzde tercih edilen ismiyle “Open Rotor” motor teknolojisi.

Birbirine zıt tarafta dönen iki sıra açık kanatçıklardan oluşan ve bunların da açıkta durmasından ötürü open rotor olarak isimlendirilen mimariyi en kolay haliyle turboprop ile turbofan motorların bir karışımı olarak tabir etmek mümkün. Sürat ve performans manasında bir turbofan motora, yakıt iktisadı açısından ise bir turboprop motora benzetebileceğimiz mimari, bu sayede %30’a yakın yakıt tasarrufu vadediyor.

Open rotor motorların ana yapısı, jetle birebir. Jet motoru mantığıyla çalışan sistemde, paller açıkta olduğu için itkinin büyük bir kısmını oluşturan soğuk hava akışı burada daha yüksek bir oranda ortaya çıkıyor. Bu da çok daha verimli bir motor demek. Pallerin klasik jet motorları üzere nacelle (bir uçağın kanadında bulunan ve motorları ihtiva eden kapalı kısım) içinde değil de dışarıda tutulmasının tek nedeni ise yalnızca daha yüksek oranda hava akışı sağlamak değil.

gunumuz ucak motoru teknolojilerinin olumlu taraflarini harmanlayan motor open rotor 1 OHPlEF1c

Nacelle’den kurtulan motorların kıymetli bir avantajı da uçağın hafiflemesi olarak karşımıza çıkıyor. Bu sayede uçağa ek yük oluşturmadan büyütülme mümkünlüğü bulunan motorlar, çok daha fazla soğuk hava soluyacakları için daha verimli hale gelebiliyor. Aslında tasarım etabında bulunan open rotor’lar da mevcut motorların en az iki katı büyüklüğe sahip.

1980’lerden beri geliştirilme etabında olan bu motorlar, ne yazık ki hala daha ticari olarak karşımıza çıkamadı. Bu alanda en önemli yarımlardan birini yapan Fransa merkezli çokuluslu uçak ve roket motoru üreticisi Safran, teknolojinin demo sürümünü 2017 yılında gösterebildi. Şirkete nazaran ise gerçek dünya ortamında çalışan bir eseri görmek için şimdi vakte gereksinimimiz var.

gunumuz ucak motoru teknolojilerinin olumlu taraflarini harmanlayan motor open rotor 2 YKnJQFtt

Open rotor’ların mevcut haliyle hanesine eksi olarak yazılabilecek bir diğer konu da bunların sahip olduğu gürültü sorunu. Standart bir turbofan motora kıyasla çok daha sesli çalışan open rotor’lar bu manada, mevcut halleriyle yolcu uçakları için çok uygun olmayabilir.

Open rotor teknolojisine ABD’li General Electric ve Pratt&Whitney üzere şirketler de önemli yatırım yapıyor. Teknolojinin, günümüzde üç boyutlu baskı formüllerinin de getirdiği artılarla çok daha süratli hayata geçirilme ihtimali bulunuyor. Bakalım gelişen teknoloji sayesinde havacılık bölümü, iklim değişikliğine olan olumsuz katkılarını ne kadar müddette ve oranda azaltacak.

Kaynakça https://twitter.com/sinan1sal/status/1340366667826782214/photo/4 https://www.youtube.com/watch?v=_zdZBArq5gA

etiketlerETİKETLER

Sıradaki içerik:

Günümüz uçak motoru teknolojilerinin olumlu taraflarını harmanlayan motor: Open Rotor