Çin’in yeni ‘yapay güneşi’ birinci sefer çalıştırıldı: Füzyonda büyük adım

cinin yeni yapay gunesi birinci sefer calistirildi fuzyonda buyuk adim wp7YUTCp

cinin yeni yapay gunesi birinci sefer calistirildi fuzyonda buyuk adim 0 njbEK2fS

Bilim dünyasının tahminen de en büyük hayallerinden birisi olan nükleer füzyonda heyecan verici gelişmeler yaşanmaya devam ediyor. Füzyon çalışmalarının başkan ülkelerinden birisi haline gelen Çin, geçtiğimiz yıl tamamlanan yeni kuşak deneysel reaktörünü birinci defa çalıştırdı. Çinli bilim insanları, yeni reaktörün füzyon çalışmaların bir kilometre taşı olacağını belirtti.

Güneş’in 10 katı sıcaklığa ulaşıyor

HL-2M isimli yeni kuşak füzyon reaktörü, Çin’in eski reaktörlerine nazaran çok daha gelişmiş bir manyetik sonlandırma sistemine sahip. Çin devlet medyasından Halkın Günlüğü gazetesinde yer alan bilgilere nazaran HL-2M, 150 milyon santigrat dereceyi aşan sıcaklıklarda hidrojen plazma bulutu üretebilecek.

Çinli araştırmacılar, HL-2M ile şimdi tam ölçekli bir deneyin gerçekleştirilmediğini söyledi. Dev reaktörün, 150 milyon santigrat derecedeki plazma bulutunu ne kadar müddet koruma edebileceği muhakkak değil lakin deneylerin sonuçları merakla bekleniyor.

Çin’in HL-2M deneysel füzyon reaktöründe elde edeceği bilgiler, dünyanın en büyük füzyon projesi olan ITER’ın (Uluslararası Termonükleer Deneysel Reaktör) geliştirme süreci için de çok büyük bir ehemmiyete sahip olacak. 22,5 milyar dolarlık dev bir milletlerarası proje olan ITER’ın değerli destekçilerinden birisi de Çin. ITER projesine 35 farklı ülke takviye veriyor lakin maalesef Türkiye projenin iştirakçileri ortasında değil. ITER’ın birinci defa 2035 yılında gerçek bir döteryum-trityum füzyon tepkisi gerçekleştirmesi bekleniyor.

Nükleer füzyon tarihi değiştirebilir mi?

Füzyon, günümüzdeki klasik nükleer santrallerde gerçekleşen fisyon tepkilerinin tam aykırısı. Yani atomları parçalamak yerine atomları birleştirerek (genellikle iki hidrojen atomu) güç üretmeye dayanıyor. Yıldızımız Güneş’in de yakıt kaynağı olan bu tepkiler, hem rastgele bir radyoaktif atık oluşturmuyor hem de fisyon tepkilerine nazaran çok çok daha fazla güç ortaya çıkarıyor.

cinin yeni yapay gunesi birinci sefer calistirildi fuzyonda buyuk adim 1

Tabi lakin Güneş ve Güneş üzere öteki yıldızların çekirdeklerinde ekstrem koşullar altında gerçekleşebilen bu tepkileri Yeryüzü’nde ortaya çıkarmak ve koruma etmek kestirim edebileceğiniz üzere pek de kolay bir iş değil. Çünkü füzyonun Yeryüzü’nde gerçekleşmesi için yaklaşık 100 milyon santigrat derece sıcaklığa muhtaçlık duyulurken tıpkı füzyon tepkileri Güneş’in çekirdeğinde 14.6 milyon santigrat derece sıcaklıkta ortaya çıkabiliyor(yüksek basınç sayesinde).

Bilim insanları, 100 milyon santigrat derece sıcaklığında stabil bir halde füzyon tepkileri gerçekleştirebilecek bir reaktör üretmek için şimdi kâfi teknolojiye sahip olmadığımızı söylüyor. Bir füzyon tepkisini gerçekleştirmek ve ortaya çıkan plazmadan verimli bir biçimde güç elde etmek o kadar sıkıntı ki günümüzde kullanılan füzyon reaktörleri bırakın sınırsız enerjiyi, çalışmak için harcadıkları enerjiyi bile karşılayamıyor.

Bilim insanlarının “Mars’a insan göndermekten bile daha zor” biçiminde tanımladığı nükleer füzyon, şu an için bir hayal olarak kalmaya devam edecek. Lakin Çin’deki HL-2M, Almanya’daki Wendelstein 7-x ve son olarak Fransa’daki ITER üzere reaktörlerde yapılan çalışmalar her geçen gün bizleri bu hayale bir adım daha yaklaştırıyor. Bakalım Yeryüzü’nde yapay bir yıldızın üretildiği günleri görebilecek miyiz.

Sıradaki içerik:

Çin’in yeni ‘yapay güneşi’ birinci sefer çalıştırıldı: Füzyonda büyük adım